ABRUPT EINDE, HOE GA JE DAARMEE OM?

We weten allemaal dat het leven eindig is. Maar wat als er een abrupt einde komt aan het leven van een dierbare? Vandaag precies een jaar geleden werden vele Nederlanders met dit abrupte einde van hun dierbare(n) geconfronteerd toen de MH17 werd neergehaald.

Ik weet nog hoe dit bericht mij raakte vanuit het besef dat voor zoveel families en vrienden van de slachtoffers het leven er vanaf dat moment totaal anders uit zou gaan zien. Gisteravond heb ik de documentaire gezien ‘Het verdriet van Nederland’, waarin drie gezinnen aan het woord kwamen over hoe zij met het verlies omgaan.

Ieder mens rouwt op zijn eigen manier

In de verhalen werd duidelijk zichtbaar dat ieder mens zijn eigen manier van rouwen kent. Ik werd getroffen door de twee jonge meiden die hun focus sterk hadden gericht op hun eigen toekomst. De maker van de documentaire vroeg hen op enig moment naar de nuchterheid die ze lieten zien. Volgens de twee zussen hadden ze deze nuchterheid van huis uit meegekregen. Het feit dat hun vader nog niet was geïdentificeerd was voor hen beiden (nog) geen reden om het niet als afgesloten en een definitief verlies te ervaren. Een ander gezin zocht steun in rituelen en dit bood hen de ruimte de pijn en het verdriet te uiten.

De documentaire leerde mij opnieuw beseffen, dat er geen goed en fout is als het gaat om rouw. Ieder mens doet dit op een eigen manier en op een eigen tijd. Op de vraag, of het nabestaanden had geholpen dat heel Nederland had meegeleefd met het verdriet, was de casemanager in de documentaire heel stellig. Sommige nabestaanden hebben het als troost ervaren, maar er zijn ook nabestaanden die moeite hadden met het collectieve gevoel van verdriet. Zij hadden het gevoel dat het niet meer ging om hun eigen verdriet.

Hoe kun je helpen?

Weet dat je het verdriet nooit kunt voelen zoals de persoon dit zelf ervaart. Dat je het verdriet ook niet kunt wegnemen. Je kunt wel troost bieden door ruimte te geven en te praten over wat het verlies voor hem/haar betekent. Besef eveneens dat de betekenis van dit verlies op verschillende momenten in het leven van die persoon anders kan zijn. Het gemis zal altijd blijven, de pijn die daarbij hoort ook. Het gaat om een lange weg waarin het verlies een plek binnen het leven van die persoon dient te krijgen. De tijd gunnen en geven staat daarbij centraal.

 



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *